Statische elektriciteit in de was

Je haalt de was uit de droogkast en alles zit aan elkaar: sokken in een T-shirt, een rok die aan je benen plakt, en af en toe een knetterende vonk. Dat is statische lading, en het is bijna volledig een kwestie van droogte en materiaal.

Hoe het ontstaat

Als twee materialen langs elkaar wrijven, springen er elektronen over. Het ene stuk houdt een positieve lading over, het andere een negatieve, en tegengestelde ladingen trekken elkaar aan — vandaar dat je was aan elkaar kleeft.

Twee dingen bepalen hoe erg het wordt:

• Vocht voert lading af. In vochtige lucht of vochtig textiel lekt de lading weg zodra ze ontstaat. In een droge trommel kan ze nergens heen.
• Kunstvezels laden zich sterker op. Polyester, nylon, acryl en fleece zijn de ergste. Katoen, linnen en wol veel minder, omdat ze zelf vocht vasthouden.

Daarom is het ‘s winters erger: verwarmde binnenlucht is droog, en je draagt dan net meer fleece en polyester.

Wat er echt aan helpt

• Minder lang drogen. De lading ontstaat pas als het textiel écht droog is. Haal de was eruit als hij nog licht klam aanvoelt en hang hem af — dat lost het probleem én bespaart je droogtijd. Zie in de droogkast.
• Lagere temperatuur in de droogkast, of het kastprogramma in plaats van het extra-droogprogramma.
• Sorteren op materiaal. Een lading van alleen katoen laadt zich nauwelijks op; het is de combinatie van katoen en polyester in dezelfde trommel die vonkt. Zie was sorteren.
• Aan de lijn drogen. Buiten of binnen, maar niet in een trommel: zonder wrijving geen lading. Zie was buiten drogen en was drogen in huis.
• Wollen droogballen. Die houden de was los én nemen wat vocht op, wat de lading tempert. Ze werken bescheiden, maar ze werken.
• Een bal aluminiumfolie in de droogkast. Klinkt als een broodjeaapverhaal en doet toch iets: metaal geleidt de lading weg. Het is geen wondermiddel, wel gratis.

Wasverzachter: werkt, maar

Verzachter is het klassieke antwoord, en hij is effectief — hij legt een dun, licht vettig laagje op de vezel dat lading afvoert.

Precies dat laagje is ook het bezwaar. Op handdoeken kost het absorptie, op sportkleding de vochtafvoer, op dons de pluizigheid, en op microvezel de werking. Zie wasverzachter.

Dus: prima op een lading polyester dagelijkse kleding, niet op alles. En als het je vooral om de statische lading gaat, is korter drogen goedkoper en heeft het geen bijwerkingen.

Wat niet werkt

• Meer wasmiddel. Dat verandert niets aan de lading en maakt je was grauw.
• Wasparfum. Geur, geen effect.
• Een vochtige doek meegooien aan het begin van de droogcyclus: die is al lang droog tegen de tijd dat de lading ontstaat, namelijk aan het eind.

Als het al te laat is

Een kledingstuk dat aan je plakt, ontlaad je met vocht of met metaal:

• Met licht vochtige handen over de stof gaan.
• Een metalen kleerhanger langs de binnenkant halen.
• Een klein beetje bodylotion op je benen of armen bij een rok of jurk: het is de droge huid die de rest van de aantrekking doet.

En op langere termijn: in een droge, verwarmde woning helpt een luchtvochtigheid die niet te laag zakt tegen meer dan alleen statische was.