Pluisjes en pilling

Een trui die na drie keer dragen vol harde bolletjes zit, voelt als slechte kwaliteit. Vaak is het dat ook, maar niet altijd — en het is zelden onherstelbaar.

Wat een bolletje is

In elk garen steken losse vezeluiteinden uit. Wrijving trekt die verder naar buiten, ze rollen om elkaar heen, en er ontstaat een knoopje: een pill. Het weefsel zelf is nog helemaal intact; er zit alleen een propje bovenop.

Waar het gebeurt, verraadt de oorzaak: onder de armen, aan de zijkant van een broek, op de rug waar een rugzak schuurt, en op de plek waar de gordel over je schouder loopt.

Waarom sommige stoffen wel en andere niet:

• Korte vezels (katoen, wol, viscose) hebben meer losse uiteinden dan lange (linnen, zijde). Meer uiteinden, meer bolletjes.
• Mengsels zijn het ergst. In een katoen-polyestermengsel breken de katoenvezels wel af, de polyester niet — die houdt het propje juist stevig vast. Een pure katoenen trui laat zijn pillen vanzelf los, een mengsel niet.
• Los gebreide stof wrijft meer dan strak geweven stof.

Weghalen

Nooit met een schaar: je knipt de draad zelf door en dan heb je een gat in plaats van een bolletje.

1. Een ontpluizer (elektrisch, scheerkopje) is het snelst en veruit het veiligst. Leg het stuk plat, niet gespannen, en werk zonder druk. Op een strakgetrokken trui knip je zo een gat.
2. Een pluizensteen of een fijne kam werkt ook, iets trager.
3. Een scheermesje kan, plat en heel voorzichtig, maar hier gaat het het vaakst mis.
4. Een pluizenroller of plakband haalt losse haren en pluis weg, maar geen vastzittende bolletjes. Voor haren: dierenharen uit de was.

Doe dit op een droog, schoon stuk. Op vuile stof plak je vet in plaats van pluis weg te halen.

Voorkomen in de was

• Binnenstebuiten wassen. De buitenkant, die je ziet, schuurt dan niet langs de trommel en langs andere kleren.
• Was sorteren op ruwheid. Handdoeken, badjassen en spijkerstof zijn schuurpapier voor een fijne trui. Zie was sorteren.
• Een waszak voor breigoed en fijne stoffen.
• Niet te vol laden, want dan neemt de wrijving toe. Zie hoeveel kilo was in de trommel.
• Koud en kort, met een lage centrifugesnelheid.
• Minder vaak wassen, want elke beurt maakt vezels los: hoe vaak moet je kleding wassen.
• Vloeibaar wasmiddel; poederkorrels schuren. Zie waspoeder, vloeibaar of capsules.

Wol vraagt daarbovenop zijn eigen aanpak, want daar loert ook vervilting: wol wassen.

Pluis in plaats van bolletjes

Twee andere klachten worden hier vaak mee verward.

Wit pluis op donkere was komt meestal van een handdoek of een tissue die meegedraaid heeft. Controleer je zakken, en was pluizende stukken apart. Een tissue die door de was is gegaan, haal je er het makkelijkst uit door alles nog eens tien minuten koud in de droogkast te laten tuimelen: het pluizenfilter doet dan het werk.

Een dun geworden trui met kale plekken is wél echte slijtage, en die is niet meer te herstellen. Het verschil met pilling zie je aan het licht: houd de stof tegen een raam. Zie je het weefsel doorschijnen, dan is er vezel verdwenen.

Nieuwe kleren

Een nieuwe trui laat de eerste weken het meeste los, gewoon omdat er dan nog veel losse vezeluiteinden zijn. Dat gaat over. Blijft het na een maand doorgaan, dan is het de stof zelf en niet de inloopperiode — dat is de kwaliteit die je gekocht hebt.

Voor de eerste beurt van iets nieuws: nieuwe kleren eerst wassen.