Schimmel op textiel

Een handdoek die twee dagen nat in de mand lag, een tent die vochtig is opgeborgen, kleding uit een kelder: overal komen dezelfde zwarte of grijsgroene stipjes tevoorschijn, met die typische muffe geur.

Het verschil met gewone vlekken is belangrijk: schimmel is geen vuil dat erop ligt, maar een organisme dat in de vezel groeit. Daarom laat hij zich niet zomaar wegwassen, en daarom komt hij terug als je alleen de vlek aanpakt en niet het vocht.

Eerst: is het te redden?

Verse, oppervlakkige stipjes op katoen of linnen: bijna altijd wel.
Ingegroeide zwarte vlekken waar de vezel verkleurd is: meestal niet volledig. De schimmel heeft de vezel zelf aangetast, en wat je ziet is deels schade in plaats van aanslag.
Wol, zijde en dons: lastig, want de middelen die schimmel aanpakken zijn precies de middelen die eiwitvezels beschadigen.
Stof die uit elkaar valt als je eraan trekt: te laat. Dan is de vezel weg — zie versleten kleding weggooien.

Wat je eerst doet

Buiten. Schimmelsporen verspreiden zich door de lucht, en je wil ze niet door je woonkamer verdelen.

Laat het volledig drogen voor je iets probeert. Op droge stof laat schimmel makkelijker los; op natte stof smeer je hem uit.
Borstel het droog af, buiten, met een harde borstel.
Schud het uit en klop het af.

Dan pas water.

Wit katoen en linnen

Hier mag je stevig zijn:

Zuurstofbleek (het poeder dat ook in waspoeder zit) in warm water, een paar uur weken, daarna wassen op 60 graden.
Chloorbleek werkt sneller maar tast katoen aan bij herhaald gebruik, en het mag nooit op wol, zijde of elastaan. Verdund, kort, en goed uitspoelen.
Daarna in de zon leggen, nog vochtig. Uv doet hier meer dan welk product ook, en het is gratis. Zie was buiten drogen en witte was weer wit.

Gekleurd textiel

Bleek valt af, dus:

Schoonmaakazijn, onverdund op de vlek of een kop in het weekwater. Zuur remt schimmel en maakt de aanslag los.
Zuiveringszout als pasta op de vlek, laten drogen, afborstelen.
Warm wassen voor zover het etiket het toelaat — zie op welke temperatuur wassen.
In de zon drogen, ook gekleurd, maar dan binnenstebuiten tegen verbleken.

Doe eerst een kleurtest op een verborgen hoekje, zoals in kleur afgegeven in de was staat.

De geur die blijft

Vaak is de vlek weg en de muffe geur niet. Die zit in wat de schimmel achterlaat, diep in de vezel. Wat helpt: een extra beurt met azijn in plaats van verzachter, en dan lang buiten laten hangen. Blijft het, dan is de vezel verzadigd — dezelfde uitkomst als bij handdoeken die muf ruiken.

Wasparfum en verzachter maskeren de geur en verergeren de oorzaak, want ze laten een laagje achter waar schimmel juist op leeft. Zie wasverzachter.

Voorkomen, en dat is de echte oplossing

Schimmel heeft vocht nodig en niets anders. Alle regels komen daarop neer:

Was niet in de trommel laten liggen. Een lading die een nacht nat blijft staan, ruikt de volgende dag al.
Nooit vochtig opbergen, niet in een doos, niet in een vacuümzak. Zie kleding opbergen per seizoen.
Deur van de machine open, en het laatje ook — zie je wasmachine schoonmaken.
Binnen drogen met een raam open of een ontvochtiger: een volle lading geeft liters vocht af aan de kamer. Zie was drogen in huis.
Dikke stukken langer laten drogen dan je denkt — dons, kussens en slaapzakken schimmelen vanbinnen zonder dat je iets ziet. Zie kussens wassen.