Zijde wassen
Zijde heeft de reputatie dat ze alleen naar de droogkuis mag. Dat klopt voor een deel van de stukken, en voor de rest is het onnodig duur. Het verschil zit hem in wat je in handen hebt, en in wat je met het water doet.
Waarom zijde anders reageert
Zijde is een eiwitvezel, net als wol en je eigen haar. Dat ene feit verklaart bijna alles wat er misgaat.
- Alkalische wasmiddelen tasten eiwit aan. Gewoon waspoeder is behoorlijk basisch, en dat vreet aan de vezel: de glans verdwijnt en de stof wordt dof en zwak. Daarom bestaan er wasmiddelen voor wol en zijde — die zijn neutraal tot licht zuur.
- Enzymen eten eiwit. Bijna elk modern vloeibaar wasmiddel bevat proteasen, precies bedoeld om eiwitvlekken af te breken. Op zijde breken ze de vezel zelf af. Lees het etiket: staat er “enzymen” of “protease”, dan niet gebruiken.
- Bleekmiddel is fataal. Zowel chloor als zuurstofbleek. Ook de “wit maken”-middelen uit witte was weer wit zijn hier verboden terrein.
- Hitte krimpt en verkleurt. Boven 30 graden verliest zijde glans en kan de kleur schuiven.
Eerst kijken, dan wassen
| Wat je hebt | Wat je doet |
|---|---|
| Sjaal, hemd, kussensloop van effen zijde | met de hand of fijnwasprogramma, 30 graden |
| Zijde met voering of tussenvoering (blazer, jurk) | droogkuis — de lagen krimpen ongelijk |
| Geverfde of bedrukte zijde in felle kleuren | eerst kleurtest, zie hieronder |
| Zijde met borduursel of pailletten | droogkuis |
| ”Dupion”, “shantung”, ruwe zijde | droogkuis, water laat kringen na |
Staat er een cirkel op het etiket, dan hoort het bij de droogkuis en houdt het verhaal daar op. Zie wassymbolen op het wasetiket.
De kleurtest: bevochtig een verborgen hoekje, dep het met een witte doek. Zie je kleur op de doek, dan geeft het af en gaat het naar de droogkuis. Meer daarover in kleur afgegeven in de was.
Met de hand, in vier stappen
- Lauw water, hooguit 30 graden. Koud mag ook.
- Een dopje wasmiddel voor wol en zijde, opgelost in het water voor het stuk erin gaat.
- Zachtjes op en neer bewegen, drie tot vijf minuten. Niet wrijven, niet kneden, niet laten weken — langer in het water helpt niet en laat kleuren lopen.
- Spoelen tot het water helder is. Een scheutje azijn in het laatste spoelwater haalt de laatste zeepresten weg en geeft de glans terug.
Nooit uitwringen. Rol het stuk in een handdoek en druk het vocht eruit.
In de machine, als het echt moet
Kan, met alle voorzorgen tegelijk: fijnwas- of zijdeprogramma, 30 graden, in een waszakje, laagste centrifugetoeren of geen centrifuge, en alleen met wasmiddel zonder enzymen. In een salon betekent dat je eigen wasmiddel meebrengen; de automaat aan de muur verkoopt universeel poeder, en dat is hier het verkeerde.
Doe zijde nooit samen met ritsen, jeans of handdoeken. Zie was sorteren.
Drogen en strijken
- Nooit in de droogkast. De hitte en het tuimelen slopen de vezel.
- Plat leggen of op een hangertje, in de schaduw. Zonlicht bleekt zijde en maakt ze bros — zie was buiten drogen.
- Strijk aan de binnenkant, op de zijde-stand, terwijl het nog licht vochtig is. Een droge zijden stof die je natspuit, krijgt watervlekken: die kringen zijn zichtbaar en lastig weg te krijgen.
- Geen stoom recht op de stof.
Zweet en deodorant
Hier gaat de meeste zijde aan kapot, niet in de was. Zweet is licht zuur en deodorant bevat aluminiumzouten; samen tasten ze de vezel aan en geven ze de gele randen die niet meer weggaan. De schade is er vaak al voor je het stuk voor het eerst wast.
Wat helpt: een onderhemd, deodorant volledig laten drogen voor je het aantrekt, en na het dragen niet opvouwen maar luchten. Een zijden hemd dat je één avond droeg, hoeft meestal niet gewassen — zie hoe vaak moet je kleding wassen.
Een verse vlek dep je met koud water. Warm water zet eiwitvlekken juist vast, precies zoals bij vlekken verwijderen staat.